«Η δρομολόγηση της ενδογενούς αναπτυξιακής παραγωγικής ανασυγκρότησης της χώρας μας θα προέλθει από ολοκληρωμένη πολιτική στρατηγική για τις ελληνικές μεσαίες, μικρές, πολύ μικρές επιχειρήσεις και τους αυτοαπασχολούμενους επιτηδευματίες.»
Γράφει ο Βαγγέλης Κεφάλας
Στην τελική ευθεία για την κρίσιμη αναμέτρηση της 7ης Ιουλίου, τα πολιτικά κόμματα ξεδίπλωσαν τα κυβερνητικά τους προγράμματα επιχειρώντας να πείσουν το εκλογικό σώμα για την καταλληλότητα του σχεδίου τους.
Καθόλη τη διάρκεια της δεκαετούς κρίσης, όπως και τώρα, μια λέξη-έννοια-επιδίωξη, αναδείχτηκε σε μείζον πολυπόθητο ζητούμενο, σε βασικό μονόδρομο εργαλείο-κλειδί πασπαρτού για σωτήρια διέξοδο: ΑΝΑΠΤΥΞΗ
Στα τωρινά προεκλογικά προγράμματα των κύριων διαγκωνιζόμενων διεκδικητών:
-Ανάπτυξη για όλους- (ΣΥΡΙΖΑ-ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ)
-Ισχυρή ανάπτυξη- (ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ)
Και στα δύο προγράμματα η ΑΝΑΠΤΥΞΗ αν και κατέχει καίρια θέση υπέρτιλου, οι επί μέρους εξειδικεύσεις δεν πείθουν τον αναγνώστη για τεκμηριωμένο αξιόπιστο κυβερνητικό σχεδιασμό.
Τι είναι τέλος πάντων αυτή η Ανάπτυξη; Γιατί δεν έρχεται τόσο καιρό;
Δεν άρκεσαν κοντά δέκα χρόνια,
ιστορικά πρωτόγνωρου υπέρογκου δανεισμού σε μικρή χώρα-πλήρες ιδρυτικό μέλος της ΕΕ και της ΟΝΕ,
πολυμακροπρόθεσμων βαριών- έως προσβλητικών αξιοπρέπειας- ετεροβαρών συμβάσεων,
αιματηρών θυσιών ενός υπό επαπειλή φτωχοποίησης και διατάραξης κοινωνικής συνοχής πολυδοκιμαζόμενου άξιου ιστορικού λαού,
σκληρής-έως απάνθρωπης- εξωτερικής επιτροπείας ισχυρών αποφασιζόντων,
μέτρων επί μέτρων και μέτρων,
εναλλαγών κυβερνήσεων και πολιτικών διακυβέρνησης,
για να φανεί στον ορίζοντα, έστω και σε βρεφική κατάσταση ο επιζητούμενος αναπτυξιακός δείκτης;
Το εδώ εισαγόμενο θέμα είναι βέβαια και πολυσύνθετο και τεράστιο για να προσεγγιστεί στις λίγες αυτές φτωχές αράδες. Σίγουρα διαφεύγει και των έσω ορίων της χώρας μας, όσο και των οριακών δυνατοτήτων του ταπεινού γράφοντα.
Στο παρόν σημείωμα επιχειρείται μια μικρή αναδρομική κατάθεση σκέψης για το τι έπραξαν, όσο και για το τι όφειλαν να μεριμνήσουν, οι μνημονιακές κυβερνήσεις μας και οι δανειστές εταίροι μας για τον χώρο των ελληνικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων και επιτηδευματιών (ΜμΕ), «τη ραχοκοκαλιά της οικονομίας», όπως αρέσκονται να λένε όλοι τους στις πολιτικές δηλώσεις τοποθετήσεις τους, το πιστεύουν άραγε;
Για άλλη μια φορά στα προεκλογικά προγράμματα των κυβερνητικών κομμάτων , και κατά τη θεώρησή τους, προβάλλεται η ΑΝΑΠΤΥΞΗ, που ακόμη δεν έρχεται.
Όλες οι κυβερνήσεις μέσα στην κρίση επιχείρησαν, με τον ένα ή άλλο τρόπο, να προσελκύσουν μεγάλες αναπτυξιακές επενδύσεις για τη σταδιακή θετική μεταστροφή του οικονομικού κλίματος. Όμως οι μεγάλες αυτές επενδύσεις δεν ήρθαν. Ακόμη και κάποιες λίγες νομοθετικά δρομολογημένες ακόμη αργούν με μακροημέρευση ετών στην ολοκλήρωση του αδειοδοτικού τους φακέλου. Χαρακτηριστική περίπτωση αυτή του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού, αν και επιβλήθηκε από τους δανειστές εταίρους η ρητή και κατά χρόνο αναγραφή της στο μνημονιακό παράρτημα συμμόρφωσης.
Τον Φεβρουάριο του 2015, μεσούσης της κρίσης, δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Η ΑΥΓΗ» το παρακάτω άρθρο μου, που στόχευε να παρακινήσει σχετικά τους κυβερνώντες, υποστηρίζοντας ότι η παραγωγική αναγέννηση της χώρας μας ξεκινά από τις ΜμΕ.
Η μακρά επαγγελματική επιμελητηριακή ενασχόλησή μου στο χώρο των ΜμΕ με δίδαξε ότι πρώτα δημιουργείς εξελισσόμενο μικροεπενδυτικό κλίμα μέσα από κλαδικές στοχεύσεις υψηλής παραγωγικής προστιθέμενης αξίας στο χώρο των ΜμΕ.
Οι μεγάλοι και πολύ μεγάλοι επενδυτές το βλέπουν αυτό σαν απτό δείγμα κυβερνητικής και κρατικής αξιοπιστίας όσο και πρόδρομη προετοιμασία του χώρου να δεχτεί κάτι μεγαλύτερο.
Σε κάθε περίπτωση η μονοσήμαντη εξάντληση της εργαλειοθήκης για προσέλκυση μεγάλων επενδύσεων σε μια οικονομία που λείπει κάθε επενδυτική πνοή, κρίνεται ως αποικιοκρατικού χαρακτήρα αλλά και ατελέσφορη για σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα.
Κοντά πέντε χρόνια μετά η εμπεριεχόμενη στο άρθρο στρατηγική πρόταση κρίνεται δέουσα και επαναδημοσιεύεται:
«ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΩΝ ΕΠΙΧΕΡΗΣΕΩΝ»
Ένα αίτημα δεκαετιών, εθνική στρατηγική πρωτοβουλία της κυβέρνησης κοινωνικής σωτηρίας σήμερα
Δημοσίευση: 26 Φεβρουαρίου 2015 18:00
Είναι βέβαιο ότι η Ευρωζώνη και τα κράτη – μέλη της δεν διέθεταν το δόκιμο σχέδιο αντιμετώπισης κρίσης ακραίων συνθηκών. Το πάθημα πρέπει να μας γίνει μάθημα. Η όποια διαχείριση του ανθρωπιστικο-κοινωνικο-οικονομικού μείζονος εθνικού μας ζητήματος επιβάλλεται να διαθέτει…
Του Βαγγέλη Κεφάλα*
«Κάθε σχέδιο που καταστρώθηκε σε περίοδο ηρεμίας θα αποτύχει όταν οι συνθήκες γίνουν ακραίες»
Κλέμενς φον Μέτερνιχ
Είναι βέβαιο ότι η Ευρωζώνη και τα κράτη – μέλη της δεν διέθεταν το δόκιμο σχέδιο αντιμετώπισης κρίσης ακραίων συνθηκών.
Το πάθημα πρέπει να μας γίνει μάθημα. Η όποια διαχείριση του ανθρωπιστικο-κοινωνικο-οικονομικού μείζονος εθνικού μας ζητήματος επιβάλλεται να διαθέτει πιλότο συγκεκριμένης δόκιμης εθνικής πολιτικής για την πολυπάσχουσα οικονομία μας και έξοδό μας από την κρίση, ήτοι τον αναγκαίο εθνικό στρατηγικό στόχο, που η νέα, κατ’ εντολήν λαού, κυβέρνηση κοινωνικής σωτηρίας, ως εκ της ρητής πολιτικής δέσμευσής της, προεκλογικά και κυβερνητικά, καλείται απαρέγκλιτα, αποφασιστικά και υπερβατικά τολμηρά να υπηρετήσει μέσα στο υφιστάμενο σήμερα πολυδυσχερές οικονομικό γίγνεσθαι.
Η ενεργός και διαρκής συμμετοχική δημοκρατική στήριξή της στην κυρίαρχη πρωτογενή λαϊκή βάση της κοινωνίας των πολιτών αποτελεί και το συγκριτικό πλεονέκτημά της στην άσκηση ενός νέου μοντέλου παραγωγικής διακυβέρνησης για την Ελλάδα, πιλότου για την οικοδόμηση της νέας Ευρώπης των λαών.
Από το 2008, με την εγκαθίδρυση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή της πρωτοβουλίας «Small Business Act (SBA)», για ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο πολιτικής για τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (ΜμΕ), θεσπίζεται η βασική αρχή «Think Small First» (Σκέψου πρώτα σε μικρή κλίμακα – προτεραιότητα στις μικρές επιχειρήσεις).
Από τον Σεπτέμβριο 2014, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αναγνωρίζοντας και πάλι τη μεγάλη σημασία των ΜμΕ για την οικονομία, προέβη σε δημόσια διαβούλευση για την αναβάθμιση της πρωτοβουλίας κατά την περίοδο 2015-2020, στοχεύοντας σε μια ισχυρότερη ευρωπαϊκή πολιτική για τη στήριξη των ΜμΕ.
Κατά τις τελευταίες δεκαετίες, οι Έλληνες μικρομεσαίοι έμποροι – επαγγελματίες – βιοτέχνες πιέζουν σταθερά τις κυβερνήσεις ώστε να λάβουν ολοκληρωμένα μέτρα συμμόρφωσης – ανταπόκρισης στην ευρωπαϊκή πρωτοβουλία. Κάποιες διαχρονικές αποσπασματικές φιλότιμες προσπάθειες δεν τελεσφόρησαν αποτελεσματικά.
Η πρωτόγνωρη ανθρωπιστική – κοινωνική – οικονομική κρίση επέδραμε ολομέτωπα κατασαρώνοντας κυριολεκτικά, πλήττοντας καίρια και κύρια τον χώρο των ελληνικών ΜμΕ. Το επιβεβαιώνουν αδρά οι αριθμοί των εκατοντάδων χιλιάδων λουκέτων και ανέργων, τα γεωμετρικά αυξανόμενα ληξιπρόθεσμα χρέη προς τις τράπεζες, τους ιδιώτες και το Δημόσιο, οι αυτοχειρίες μικροεπιχειρηματιών, η όζουσα ανθρωπιστική κρίση με σοβαρή επαπειλή διατάραξης της κοινωνικής συνοχής.
Ο χώρος των ΜμΕ, λόγω και του χαρακτήρα του ως βασικού πυλώνα του κοινωνικού ιστού, προσφέρεται για την αναδιαρθρωτική επανίδρυση της οικονομίας από τη βάση, με την ενδογενή παραγωγική ανασυγκρότηση των επιχειρήσεων, από τα κάτω προς τα πάνω, και όχι το αντίστροφο, που λαθεμένα και εμμένοντας επιδίωξαν οι μνημονιακές κυβερνήσεις επικεντρώνοντας στις ξένες μεγάλες επενδύσεις που ποτέ δεν ήρθαν.
Η ενδογενής αναπτυξιακή παραγωγική ανασυγκρότηση, ιδιαίτερα και ειδικότερα στον χώρο των μικρών, πολύ μικρών επιχειρήσεων και των αυτοαπασχολουμένων επιτηδευματιών, απαιτεί εξειδικευμένη στοχευτικού χαρακτήρα και με κλαδική προσέγγιση κυβερνητική πρωτοβουλία, με προτεραιότητα στις δραστηριότητες με παραγωγή προστιθέμενης αξίας.
Προς τούτο,
Παίρνοντας υπόψη και τα όσα διαλαμβάνονται στα δεσμευτικά κείμενα της κυβέρνησης και του κυβερνητικού κόμματος (εθνικός φορέας ανάπτυξης και υποστήριξης ΜμΕ, οργανισμός πιστοποίησης και καινοτομίας, ενιαίο κέντρο εκπαίδευσης και κατάρτισης),
προτείνεται να συσταθεί «Γενική Γραμματεία Ελληνικών Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων»
με αποκλειστική καθολική αρμοδιότητα να παράγει, να προάγει, να διαχειρίζεται και να υλοποιεί την ολοκληρωμένη και ολική εθνική και ευρωπαϊκή αναπτυξιακή στρατηγική για τις ελληνικές μεσαίες, μικρές, πολύ μικρές επιχειρήσεις και τους αυτοαπασχολούμενους επιτηδευματίες,
με την ενδογενή αναπτυξιακή παραγωγική ανασυγκρότησή τους, στο πλαίσιο της κυβερνητικής πολιτικής για την αειφόρο ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, με στόχο την αποτελεσματική αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής, κοινωνικής και οικονομικής κρίσης.
* Ο Βαγγέλης Κεφάλας είναι πολιτικός και διοικητικός επιστήμονας, επιμελητηριακός εμπειρογνώμονας, π. υπάλληλος στο Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών
Βαγγέλης Κεφάλας 